چند نمونه از دیدگاه سینماگران :

مجید مجیدی: همیشه این ارزیابیها یک طرفه ویک سویه بوده وازاصـل موضوع همیشه دورافتاده ایم همواره اینگونه ارزیابی شده که ازآن سو توطئه ای برعلیه سینمای ما درجریان است که فرهنگ ما را دستخوش حوادث میکند. البته موضوع تهاجم فرهنگی، خصوصاً دراین سالها مورد بحث قرارگرفته است. این موضوع ازابعاد وسیع تری برخوردار است که اصولاً دامنه های سیاســی ـ اجتماعی ـ اقتصادی درپی دارد.  با این حال میخواهم بگویم که هیچگاه واقعاً یک ارزیابی سنجیده از وضعیــت سینمای ما وحضور سینمای ما درخارج ازکشوروجود نداشته است .(فارابی - 2)

عبدالحسین برزیده: فکرمیکنم بیش ازهرچیز ،جشنواره های جهانی را باید به دوگروه تقسیم کرد. یک گروه آنهایی اند که بهرحال به مسائــل سیاسی توجه دارند وبنابـه مصلحت های سیاسی، فیلم هاوکارگردان هاراانتخاب میکنند. جشنواره های بی طرف هم وجود دارند مخصوصاً آنها که پویـا هستند مثل جشنوارة کوبا. جشنواره هایی که شهرت جهانی دارند بهرحال به مسائل سیاسی تا حدودی توجه دارند . (ه- م)

 کمال تبریزی:سیاه نمایی وارائه تصویری تلخ ازرویدادهای اجتماعی درقالـب آثارسینمایی صرفاًبرای مسئولان جشنواره های خارجی خوشایند است. سینمای ایران نباید مقهورجشنواره های خارجی شود، باید اصالت وموقعیت خود را درعـرصه هـای بین المللی حفظ کنیم.(روزنامة اطلاعات )

محسن مخملباف: پس ازاینکه فیلم های ایرانی درجشنواره های غیرایرانـی شرکت کردند که آمار 1800 حضوربین المللی را نشان میدهد و 130 جایزه طی چند سال گذشته نصیب فیلم های ایرانی شد، گروهی از مطبوعات داخلی مدعـی شدند کـه فیلمهای ایرانی به این سبب مورد استقبال قرارگرفته اند که سخن ازسیاهی ها، بدبختی های مردم ایران داشته اند. شما(کارگردان آلمانی ) چه سهمی از این استقبـال رابه ایـن دلیل می دانید؟

هرتسوگ: من وقتی فیلم کلوز آپ را میبینم به بدبختی آن مردی که مجبورشده خودش را جای تو جابزند فکر نمیکنم. به غروری فکر میکنم که دراین مرد وجود دارد. غروری بسیارعالی وزیبادریک فرد که نمونة رفتاری یک ملت وفرهنگ است واین درست همان چیزی است که ما میتوانیم خوب بفهیم. شماهیچ ناراحت ایــن حرفها نباشید. کوروساواهم درژاپن دچارهمین مشکلات است وهمه مخالفش هستند. سیصد سال دیگرروزنامه نگارهای ایرانی خواهند فهمید که فیلمسازان ایرانی هم مثل عمرخیام وفردوسی بودند وشما در حقیقت شاعران این زمانه هستید و باید توجه داشته باشید که تاروزی که خبرنگارها فیلم تو رادوست ندارند کارت درست وشاعرانه است وموفقیت فیلمهای شما درخارج ازکشورتان یک گفتگوی فرهنگی وشاعرانه است بین هنر دوستان همه جا .( فیلم- 156)

شجاع نوری:سینمای ایران از دروازة پاریس جهانی شد، امامن معتقدم همه چیزاز لوکارنوآغاز شد. میهان ویژه دیوید اشترایف مدیروقت جشنواره لوکارنوبود. هنرمندی مدیرومستقل وباذوق. اواولین کسی بود که فیلمی ایرانی( ناخدا خورشید) را به مسابقه بـرد والبته انتقادهای شدیدی را نیز تحمل کرد. ( فیلم- 258)

بهزادعشقی: فقر ظاهری این فیلم ها نشانی ازسیاهی ودرماندگی نـداشت یااساساً این فقردرارتباط باتنگناهای اجتماعی موجودمطرح نمی شد. ازسوی دیگرمنتقدان وداوران جشنواره های خارجی هرگز مجری منفعل خواسته های حکومت های بیگانه نبوده اند یا لااقل دراین زمینه هیچ وقت سند قابل قبولی ارائه نشده است . ( فیلم - 246)

عباس سلیمی نمین: ما اگرایراد وانتقادی هم درارتباط بابرخورد حساب شدة بیگانه با خود داریم، این را به حساب نقد هنرمند خودمان نمیگذاریم. بلکه معتقدیم آنهاهوشیارانه عمل میکنند. آنها نظرمیدهندکه درمیان همه فیلمهایی که دارای مفاهیم مختلف است چه فیلمی انتخاب شود.( فارابی 2)

یک کارگردان سینما: اماصرف این حضوروبه روی پرده رفتن فیلمهای ایرانی ومطرح درسینماهای ممالک مختلف نمیتواندملاک برتری سینمای ماباشد. اگرچه تمامی ایران وفیلمهای برترایرانی مطرح شده درجهان، توانسته اند معتبرترین وبرترین جوایزراازجشنواره هاکسب کنند، لیکن بایدقبول کنیم که همه این جوایز نه به سینمای ایران مسلماً به محتوای آنها و فضاهایی که درنماهای پیایی صحنه های فیلم موجودند تعلق گرفته است . (ابرار- 11 آبان 82)

محمودبهزادنیا:درپایان کنسرت،مدیرجشنواره ازبارببری وهمکـاری وزحمات مقصودلوتشکرکردوبه شوخی اضافه کرد: جشنواره تسالونیکی با وجود این همه ایرانی میهمان ازسراسر جهان، به یک ایران کوچک مبدل شده است. (فیلم 199)

نزاع صاحب نظران حول موضوع«علل موفقیت سینمای ایران» است. دراین بین تلاش برای تطیهرسینمای ایران ازهرنوع سیاست زدگی ازسوی برخی ازصاحب نظران جالب است. مخالفان سیاسی بودن جشنواره های سینمایی هیچ نوع سیاست زدگی پنهانی راقبول ندارند گرچه موافقان سیاست زدگی جشنواره ها، برخی ازدلایل فرهنگی ممتازفیلمهای ایرانی راعامل موفقیت آنها برمیشمارند. آقای پورمحمد با شگفتی تمام می نویسد:... این جایزه ها که چهار سال پیش، هرسال یکی دوتا وشش تابود ازسال 67 ابتدا به دوبرابر ودوسال بعد به 22 جایزه درسال رسید. سال گذشته میلادی 26 جایزه به فیلم های ایرانی اهداء شد. یعنی درست یک سوم از همه 80 جایزه ای که درپانزده سال اخیر نصیب سینمای ایران شده است. درسال 1993 حدودهفتاد فیلم ایرانی دربیش از 60 جشنواره جهانی حضور یافتند. اگرشرکت هرفیلم درهرجشنواره رابعنوان یک واحد حضورمورد محاسبه قراردهیم، سینمای ایران درسال 1993 با5/4 حضوردرجشنواره های جهانی(که البته شامل آمارحضوردرهفته های فیلم یاجشنواره های فیلم ایرانی در کشورهای مختلف نیزمیشود)  بیشترین کمیت حضوردرعرصه های جهانی راطی سالهای پس از انقلاب داشته اند. (فیلم 156) دراین نگاه هیجان زده که همه موفقیت سینما رابه عوامل خارجی وابسته میداند چند نکته اساسی وجود دارد:

 -1برخلاف تبلیغ وترسیم محافل خارج ازکشور، موفقیت سینمای ایـران درخارج  از کشور مربوط به زمان پس ازدوم خرداد سال 76 نیست، حجم وسیعی ازمطالـب مجلات داخلی وخارجی، موفقیت سینمای ایران درجشنوارهای خارجی  را به پس ازپدیده سیاسی دوم خرداد نسبت می دهند.

 -2اصرارآنهابراینکه این موفقیت ها مربوط به قبل ازدوم خرداد نیست با چه هدفی است؟ 

 - 3چه رابطه معکوسی بین سالهای اخیر وبالارفتن میزان جوایزوجود داردآیامیتوان صرفاً به پیشرفته بودن تکنیک سینمای ایران قناعت کرد؟

مجله فیلم که درمقاله ای نتوانسته است حیرت خود راازکسب این همه جوایزمخفی نگه دارد چنین مینویسد: یک عالم جایزه؛ …هم کمی وکیفی. جوایز بین المللی سینمای ایران دیگر به نقطه ای رسیده که به واقـع حیرت انگیز وازطرف دیگرقابل بررسی است. ماه های سپتامبر، اکتبرونوامبر، دوره اوج جشنواره هاست وبه همین دلیل بیشترین حضورهاودریافت جایزه ها هم دراین سه ماه به وقوع میپیوندد. لذا مجموع جوایزسه ماه گذشته را که به رقم قابل توجه 65 رسیده، باردیگرباز تاب میدهیم. درشهریور 79، سینمای ایران شش جایزه ازجشنواره ونیزدریافت کرد. (فیلم 262 )

یکی ازعلل رکودسینمای ایران درعرصه تولید اتفاقاً جشنواره زدگی سینمای ایران است. درواقع یکی از عجیب ترین نکات مرموزوتأسف برانگیزموفقیت فیلمهای برگزیده جشنواره های جهانی، درعدم اقبال تماشاگران ایرانی است. کمترین سهم این موفقیتهامربوط به وجه هنری آثارسینمایی وبیشترشان مربوط به دلایل سیاسی است. تقریباً هیچکس باور ندارد سینمای جشنواره ای بتواندنقش سازنده ای دراقتصاد سینمایی کشورایفا کند، چون عرضه وتقاضا نه دربازارایران که درخارج ازمرزهای کشورتعیین میشود. تنهاراه کسب درآمد اینگونه فیلمها، جوایزکلانی است که از این راه بدست میآید وبه جیب افراد( به معنی درآمد فردی) میرود. آثار سینمایی ایران با تقاضای خارج از کشورتولید وبراساس سلائق آنها ساخته میشود. این مطلب بقدری حساس است کـه نمیتوان آن را به شکل ساده ای بیان داشت. طرفداران افراطی سینمای جشنــواره ای میگویند: این فیلمها ضمن روشنگری اجتماعی، میتوانند باعث ارتقای ذوق هنری تماشاگرعام شوند وبه رونق اقتصادی سینمای ایران بیفزانید، بدون آن که به حربه های مبتذل توسل بجویند. بنابراین لازم است درشرایط جدید، منتقدان منصف ودلسوز، این مرزها رابه درستی شناسایی کنند واز فیلم های اصیل وسالم تجاری  حمایت کنند.( فیلم  ـ 256)

درکناربررسی علل موفقیت سینمای ایران درجشنواره های خارجی نمیتوان همه پدیده های موجود راکلیت بهم بافته تصورکرد. این پدیده دردرون خود دارای طبقات وفصل بندی های مهمی است مثل : فیلم های فرهنگی  ـ  فیلم های سیاسی ـ  زمان ساخت فیلم ها.

دربین فیلم های تولید شده، به فیلمهای برجسته ای بر میخوریم که به لحاظ تکنیکی ومحتوایی خارج از تعاریف وانتظارات شناخته شده جهانی اند. عناصردرونی این فیلمها با بهره گیری ازمایه های غنی فرهنگ ایران چنان درخشندگی و تأثیر شگرفی داشته اند که بهیچ وجه نمیتـوان جنبه های زیبایی شناسانه، حقایق تلخ و شیرین وخلاصه ماهیت واقعی آنهارانادیده گرفت. بسیاری ازاین دست فیلمها نه تنهـادرجشنواره های جهانی که درداخل کشورازسوی همه اقشاروباهمه سلیقه ها تحسین شده اند. نمونه بارزآن فیلم« رنگ خدا» ساخته هنرمند سینمای ایران، آقای مجید مجیدی است. دراثبات حقانیت موجود دراین فیلمها نمیتوان آنها را با فیلمهای سیاه جشنواره ای مقایسه کرد. روشن است انگیزه بارزواصلی سازندگان اینگونه فیلمها که متأثر ازفرهنگ غنی ایران است، تقویت پیوندهای فرهنگی اجتماعی باهدفی روشن وخیره کننده است. مجیدی در میزگردی به همین منظورمیگوید: خیلی وقتها دنبال پاسخ این پرسش هستیم که چراما فیلمسازها وقتی اثری را تولید می کنیم که درداخل وخارج به موفقیت هایی دست پیدا میکند خودمامجبور به قسم حضرت عباس میشویم که این اتفاقی که آن طرف میافتد ازروی حساب وکتاب خاصی که مثلاً روی یک فیلمساز خاصی نظرداشته باشند نیست.چراتابحال ارزیابی درمطبوعات ودرعرصه های سیاسی مثل وزارت امورخارجه،رایزنی های فرهنگی وامثالهم صورت نگرفته است؟ (فارابی2)

 درجشنواره های سینمایی، فضای مسموم سیاسی برعلیه ایران گاه چنان شدید است که اعتراض کارگردانها وهنرمندان ایرانی رابه بهمراه دارد. مثل اتفاقی که دریونان افتاد. ماجراازاین قراربود که یک کارگردان گرجستانی ضمن برخورد اهانت آمیـزی، سینمای ایران راباسینمای شوروی سابق که اتفاقاً خودش درآن فضا رشد کرده وفیلم ساخته، مقایسه میکند.‌ اوازپناهی سئوال میکند آیا کسی که او راهمراهی میکند مامورحکومت ایـران است؟ روزنامه نگار ایرانی با یک توضیح ساده که تنهابه عنوان مترجم درکنار پناهی بوده جمع را به اعتراض ترک  میکند. جعفرپناهی نیز باعصبانیت جلسه راترک میکند. اوساعاتی بعد ازاین واقعه دلیل سختگیری اش راچنین عنـوان میکند.حرف آقای لوسلیانی هم توهین به کشورمن بودهم توهین به مسئولان کشورم وهم توهین بخود مـن بعنوان یک فیلمساز که میتوانم به خودم اجازه دهم یک مامور امنیتی فرضی مراهمراهی کند وبدتراز آن توهین به سینمای ایران و فیلمسازان ایرانی دیگر بود چرا که حرفهای توهین آمیزآقای لوسلیانی خواه ناخواه به آنهاهم تعمـیم داده میشود. این نوع برخوردها با فیلمسازان وسینمـای ایران ناشی ازعدم شناخت ودرک درست اینگونه آدم ها ازشرایط فعلی ایران وسینمای ایران است. پناهی عقیده دارد، اینکه نگاه بعضی از هنرمندان وفیلمسازان نسبت به شرایط سیاسی اجتماعـی کشورنگاه انتقاد آمیزی است، اماانتقاد فقط حق خودایرانی هاست وهیچ کس دیگری حق ندارد به این بهانه به ما اهانت کند.

شیوه تحقیق:

با توجه به نوع رویه ایی که در این پژوهش اتخاذ شده، شیوه بحث نمیتواند صرفا در فضایی انتزاعی طرح گردد. ذکر مصادیق با تکیه برنظریات مدرن ارتباطی، ترسیم گر خط تحقیق است. خطر آنجاست که این بررسی ازشکل بررسی واقعیتهای بروزخارج و رویه انتزاعی و مجادلات و معادلات نظری رادرپیش گیرد. ما مجبوریم دربرخی از زمینه های بحث پیش فرضهایی را بپذیریم که بی شک جزو واقعیتهای علمی عرصه ارتباطات مدرن و بروز دنیاست. پس فهم نظریات ارتباطی مهمتر ازذکر و نقل قولهای متفکرین این عرصه است. اما بهرحال خطوط مفروض انگاشته شده صاحب نظرات ارتباطات دارای ابعادی روشن ومسلم است. حداقال اینکه تشکیک جامعه روشنفکری جهان غرب در باب مفهوم سیاسی بودن سینمای جشنواره ایی و آلت قرار گرفتن هنر برای القائاتت سیاسی کاپیتالیستی واضح و مبرهن است.  سعی بر این است که در رسایی معانی این کتاب تفهیم موضوع مقدم بر انتقال دانسته ها و فرمولهای شناخته شده باشد.